Spaarblog

Afgelopen zaterdag was het weer niet-winkeldag en ik heb zoals altijd niet meegedaan. Als (be)spaarder voel ik een zekere druk om mee te doen aan dit soort initiatieven, maar niet-winkelen op de laatste zaterdag voor Sinterklaas, is dat een grap of zo?

Zondag, maandag en dinsdag zijn bij mij niet-winkeldagen. Woensdag, donderdag en vrijdag zijn meestal ook niet-winkeldagen, maar zaterdag is Winkeldag. En de zaterdag voor Sinterklaas is helemáál Winkeldag.

Niet-winkeldag (’buy nothing day’) is afkomstig uit Angelsaksische landen waar de laatste zaterdag in november traditioneel de aftrap betekent van het kerst-inkoopseizoen. Niet-winkeldag is bedoeld als een dag met ludieke acties om mensen te wijzen op hun koopgedrag. In Angelsaksische landen houden ze niet-winkeldag natuurlijk niet op de laatste zaterdag voor kerst als iedereen z’n inkopen moet doen. Ze zouden wel gek zijn, dat is zelfs voor bescheiden consumenten zoals ik nou júist een winkeldag.

Ik ben nog nooit ludieke acties tegengekomen op niet-winkeldag. Zouden de potentiële actievoerders het soms te druk hebben met shoppen voor Sinterklaas? Het is een initiatief dat volgens mij totaal niet aanslaat, de timing is gewoon verkeerd. Niet-winkeldag op de zaterdag dat Sinterklaas in Nederland aankomt, met allerlei gekke pieten-acties, dat zou misschien nog wel lukken. Maar niet-winkeldag op de laatste zaterdag voor Sinterklaas is volkomen kansloos.

De zorgverzekering wordt natuurlijk gewoon weer duurder en wat je krijgt is uiteraard weer minder. De zo geprezen marktwerking en het daaruit voortvloeiende voordeel voor de consument doet ons ieder jaar weer genieten. Ook de heerlijkheid van de mogelijkheid tot overstappen naar een andere zorgverzekeraar dient zich weer aan. Ons fantastische nieuwe zorgsysteem laat ons weer kiezen. We kunnen ons weer tegoed doen aan een oerwoud van verzekeraars en pakketten, waarvan de helft vaak bestaat uit dingen die je helemaal niet wilt verzekeren, eigen risico’s, maximale declaratiebedragen en andere sfeerverhogende materie.

Ik heb het vaak uitgeplozen, maar nooit zou ik van wisselen iets beter worden. Uiteindelijk heb ik ook alle aanvullende verzekeringen maar geschrapt. Of het verstandig is dat te doen, is per persoon verschillend.

Een ding dat aandacht verdient is het feit dat mensen tezamen zo’n 223 miljoen euro te veel betalen, aldus verzekeringssite.nl. Velen laten bijvoorbeeld een collectiviteitskorting liggen.

TROS Radar besteedde gisteren een hele uitzending aan de zorgverzekering. Veel uitleg en opmerkelijke zaken. Interessant voor mensen die willen kijken of ze nog geld kunnen besparen.

Uit vandaag gepubliceerde cijfers van het CBS, blijkt dat consumenten de hand op de knip houden. Vooral de non-foodsector merkt dat, want de hun omzetcijfers daalden met zo’n 8 procent. Consumentenelektronica (-13%) en woning-inrichtingartikelen (-10%) voerden de lijst van dalers aan. Van de non-foodbranche zaten alleen de drogisterijen met 3% in de plus.

Winkels in voeding en genotmiddelen hadden daarentegen een lichte omzetgroei.

De afgelopen periode lijkt er eentje van bezinning geweest te zijn. Toch publiceerde het CBS vandaag tevens dat de economie het derde kwartaal van dit jaar een bescheiden groei heeft laten zien van 0.4%.

De grote vraag is natuurlijk of dit een koortsstuip is van onze kwakkelende economie of dat we binnenkort gewoon weer door de winkels kunnen knallen met onze bankpasjes en creditcards.

Een beetje rustig aan doen lijkt me sowieso wel aan te raden. Al is het maar om een appeltje voor de dorst te hebben. Wie wat bewaart, die heeft wat.

Wanneer economische malaise dagelijks terugkomt in de bladen en op televisie, worden mensen voorzichtiger. Of je er nou last van hebt of niet, de neiging terughoudend te zijn bij grote uitgaven wordt steeds moeilijker te onderdrukken. En dat zien de kredietboeren terug in de cijfers. De eerste drie kwartalen van 2009 leenden consumenten volgens het CBS 972 miljoen euro minder dan in 2008. Lenen voor duurzame consumptiegoederen wordt ‘uncool’.

Mensen rijden nog maar een jaartje door met hun oude Opel Astra en als men in het roestige stuk ijzer langs de BCC pruttelt, blijft de portomennee angstvallig dichtgeknepen. “Doe die 107cm plasma televisie met surround setje toch maar niet.”

De aankoop van duurzame consumptiegoederen op krediet wordt uitgesteld.

Ik denk dat het ook wel goed is om rustig aan te doen. Als het geld op is en de wasmachine gaat stuk, kun je er beter een bij de kringloop halen dan op krediet kopen. Dat exemplaar gaat dan misschien wel na een jaar stuk, maar dan heb je in ieder geval twaalf maanden de tijd gehad om geld opzij te zetten. En wasserettes bestaan trouwens ook nog steeds. Voor heel veel dingen is er dus een alternatief, waarbij je je niet in de schulden hoeft te steken.

Ook al is de rente laag, sparen loont de moeite als het om dit soort aankopen gaat.

Het NIBUD maakt zich zorgen over de manier waarop kinderen wordt geleerd met geld om te gaan. En ik vind dat niet onterecht. Een 15 jarige, laten we zeggen, kennis van mij doet mij regelmatig verbazen over hoe ze met geld om gaat. Ze krijgt 50 euro zakgeld per maand en praat er vaak bij familieleden nog 15 euro bij. Als ze dan vertelt dat ze te kort komt en ik vraag: “Waar is dat zakgeld dan?”, is het antwoord: “Ja…eeh…op!”. Waar aan weet ze niet. Het gaat niet naar kleding of andere noodzakelijke dingen, want die krijgt ze gewoon als ze daar om vraagt. Overigens hebben de geldschieters nog geen nagel om mee aan hun kont te krabben.

Ik dacht eerst dat het een soort generatieconflict was. Toen ik twaalf was, kreeg ik honderdvijfentwintig gulden kleedgeld. Dat ging door tot mijn 18e en aan inflatiecorrectie werd niet gedaan. Het geld was niet alleen voor mijn kleding, maar ook verjaardagscadeaus, het onderhoud van mijn fiets en ik moest mijn zwemvereniging en uitjes er van betalen. Expliciet les om er mee om te gaan kreeg ik niet. Mijn moeder zei: “Het is jouw geld, dus succes met wat je er mee gaat doen. Als het te weinig is, mag je daar zelf een oplossing voor zoeken.” Dat was het dan. Ik vond het prima, want ik had zelf de touwtjes in handen en hoefde niemand verder iets te vragen. Bovendien was ik vrij vroeg vergeleken met vriendjes en vond mijzelf een hele bink om de verantwoordelijkheid over dat geld te hebben. Ik heb nooit een tekort gehad.

Maar goed, toen ik begon met kleedgeld was dat twintig jaar geleden. Toen was geld nog niet gratis en vond men het belangrijk kinderen te leren nadenken. Ik kreeg de neiging om mijn rollator alvast maar te gaan bestellen.

Gelukkig vindt het NIBUD niet dat ik oud word. Ze waren tamelijk teleurgesteld over de resultaten uit hun onderzoeksrapport. Er lijkt namelijk een verband te zijn tussen financiële opvoeding, de vrijgevigheid van ouders en latere financiële problemen. Met een hulplijn, reclame en een zelftest hoopt het NIBUD ouders te bewegen een en ander te veranderen.

Er zijn genoeg redenen voor vermogenden om hun geld bij een bank neer te zetten die niets vertelt over zijn rekeninghouders. Het bankgeheim is er niet voor niets. Het zogenaamde ’stashen’ van geld bij dergelijke banken, is de belastingdienst een doorn in het oog. Zij kunnen namelijk geen vermogensrendementsheffing incasseren en bovendien niet controleren of de eigenaar van het geld op een of andere manier de belasting heeft ontdoken. Het verlies voor de schatkist is niet kinderachtig en daarom wordt, naar mijn mening terecht, door de FIOD behoorlijke druk uitgeoefend op zwart spaarders.

In hun pogingen om helderheid te krijgen over zwarte vermogens, hebben zij de hulp gekregen van een tipgever. De gegevens van enkele honderden personen zijn inmiddels aan de FIOD doorgespeeld en deze ijverige spaarders zullen binnenkort wellicht een en ander moeten gaan uitleggen.

Ik ben eigenlijk benieuwd of de belastingdienst straks voor anderen ook wat strenger gaat worden…

Update: De gang van zaken is bij een aantal mensen in het verkeerde keelgat geschoten, waarna zij een kort geding hebben aangespannen. Het ministerie van Financiën wordt gevraagd uit de doeken te doen hoe ze aan de informatie komen.

Een kennis van ons wordt binnenkort ontslagen. Het UWV heeft het ontslag van 27 medewerkers toegekend, en onze kennis hoeft nog maar een paar dagen te werken. Hij is al twee maanden aan het solliciteren maar het wil nog niet zo lukken: hij krijgt de ene afwijzing na de andere. Veel bedrijven geven aan dat er honderden sollicitanten op vacatures afkomen. ‘Ach’ verzuchtte onze kennis, ‘dan begin ik toch gewoon voor mezelf?’.

Voor jezelf beginnen wordt door de overheid gestimuleerd. Logisch, want het scheelt een hoop WW-geld als iemand zelf voor inkomsten kan zorgen. Als het alsnog misgaat dan hoeft er geen WW betaald te worden, want een failliete ondernemer wacht alleen de bijstand.

Als ondernemer vind ik dat er veel te gemakkelijk wordt gedacht over het ondernemerschap. Het is waar, een bedrijf heb je zo opgericht. Kwestie van even langs de Kamer van Koophandel en de belastingdienst. Ook een website, telefoonnummer en visitekaartjes heb je zo geregeld. Maar dan begint het echte werk, en daar is niet iedereen geschikt voor. Voor jezelf beginnen omdat het niet lukt om een baan te vinden, of om maar uit de bijstand te komen, vind ik een slecht idee. Om te slagen als ondernemer moet je er vol voor gaan, woest enthousiast zijn over je eigen zaak en je moet een onvermoeibaar werkpaard zijn. Vrije dagen, vakantie of rustig uitzieken als je griep hebt kun je vergeten. Klanten wachten niet, het werk gaat door. En het allerbelangrijkste: als ondernemer moet je je eigen werk creëren. Als je gaat zitten afwachten tot er klanten komen wordt het niks.

Voor jezelf beginnen om maar weer aan het werk te zijn gaat letterlijk niet werken. Een ondernemer bèn je, en als het in je zit dan begin je vroeg of laat toch wel voor jezelf. Niet uit noodzaak, maar uit enthousiasme voor je geweldige business idee. En dat is de enige basis waarop je het kunt redden.

Als het om schulden gaat, zou je al snel kunnen denken dat het gaat om ‘tokkies’, die gewoon een enorme plasma TV aan de muur wilden en daar voor Dirk Scheringa en zijn kornuiten hebben gebeld.

Hoe het precies zit met inkomensklassen en het fenomeen ‘overspending’ weet ik niet exact. Toch denk ik dat de middenklasse zich eerder schuldig maakt aan een te royale levensstijl, dan minima die structureel op de centen moeten letten. En dat blijkt, want gezinnen met problematische schulden hebben vaak prima inkomens. Het programma Rondom 10 heeft naar aanleiding van een persbericht een uitzending gemaakt over de schuldenproblematiek, die zich inmiddels bij 1 op de 10 huishoudens manifesteert.