Spaarblog

Ik ben weer volop aan het werk, zodat ik bijna zou vergeten om nog te vertellen hoe de meivakantie was. Zoals ik had aangekondigd heb ik op 250 euro gepind en op tafel gelegd. De kinderen waren het al snel eens: ze wilden uit eten in een écht restaurant, naar de film en naar het zwembad. Dat hebben we dan ook gedaan met z’n vijven en daarna was het geld op. Ze waren veel bezig met het geld: ‘mam, pap, hoeveel hebben we nog? En kunnen we in het zwembad patat kopen? Dan hoeven we niks in de bioscoop, we nemen wel een rolletje pepermunt mee.’
De vakantie en de missie zijn dus allebei geslaagd.

Ik heb niet stilgezeten tijdens mijn weekje vrij: ik ben aan de slag gegaan in de tuin. Dat was ook hoognodig, er moesten bomen en struiken gesnoeid en ik heb het oerwoud aan paardenbloemen een beetje ingeperkt. Verder heb ik een moestuinbak gemaakt: een verhoogd mini-moestuintje, geïnspireerd door de makkelijke moestuin. Ik weet dat ik geen groene vingers heb, maar ik kan het niet laten. Het idee van verse groente uit eigen tuin vind ik zo leuk dat ik het toch maar weer ga proberen.

De investering was nog aanzienlijk, ik moest materialen kopen (CV-buizen, knie-verbindingen en gaas) en er moest er een speciaal aardemengsel in de bak: 1/3 tuinturf, 1/3 compost en 1/3 vermiculiet. Met het laatste heb ik gesmokkeld door er waterkristallen in te stoppen in plaats van het moeilijk verkrijgbare vermiculiet. Volgens een tuinforum kon dat ook wel. Zaterdag heb ik peultjes, stokbonen, sla, tomaten, paprika, worteltjes en broccoli gezaaid. In elk vak zit wat anders. Nu is het afwachten of er iets op komt!

‘Jongens, als het in de meivakantie mooi weer is gaan we misschien wel een paar dagen kamperen!’ kondigden echtgenoot en ik een paar weken geleden enthousiast aan. De kinderen keken blij verrast op: leuk, kamperen! Maar nu de meivakantie steeds dichterbij komt beginnen echtgenoot en ik toch te twijfelen. Kamperen, daar is het nog wel erg koud voor. We hebben alleen een tent en dus geen verwarming, ik ben bang dat het bibberen word, vooral ’s nachts.

Ik heb nog wat rondgekeken naar een huisje of stacaravan, maar behalve dat alles per weekend of midweek gaat (en wij willen van zaterdag tot woensdag) zijn alle huisjes natuurlijk al lang volgeboekt. Te laat. Dat krijg je ervan als je pas in april aan de meivakantie gaat denken.

Eigenlijk vind ik het niet zo erg, ik blijf ook wel graag thuis. Ik heb de laatste maanden erg veel gewerkt en ben ook veel op pad geweest. Een weekje thuis lijkt me heerlijk, eindelijk de tuin eens aanpakken en wat klusjes in huis doen. Maar de kinderen willen natuurlijk graag weg, leuke dingen doen. Echtgenoot stelde voor om het geld dat we anders aan een huisje zouden besteden op tafel te leggen en met z’n allen te beslissen wat we er mee gaan doen. Naar het zwemparadijs, de bioscoop, uit eten, pizza laten bezorgen, alles is mogelijk. Dat vonden de kinderen een prima plan. Vanavond komt er dus 250 euro op tafel te liggen. Cash. Dat geld gaat in een envelopje en daar worden alle uitjes van betaald.

Behalve dat het ontzettend leuk is om met z’n allen leuke dingen te gaan doen denk ik dat het ook heel leerzaam voor de kinderen. 250 euro klinkt als een enorm bedrag, maar als je met vijf personen uit eten gaat ben je zo 100 euro verder. De kinderen zullen samen keuzes moeten maken en met het geld uit zien te komen. Ik ben heel benieuwd wat we volgende week zullen gaan doen!

Onze achtertuin doet buren de wenkbrouwen fronsen en bezoek bezorgd naar ons kijken.

Nee, we zijn niet aan het oefenen voor Tokkie, we hebben luizen. Ik heb dekbedden, kussens en kleding buiten in de vrieskou gelegd om de luizen te doden. En we hebben niet alleen luizen, we hebben ook griep. Ik ben de enige die nog op de been is, de rest van de familie ligt met koorts op bed en op de bespoten bank. Werken kan ik deze dagen wel vergeten: ik ben de hele dag bezig met kruiken, teiltjes, kopjes thee, de luizenwas en het dagelijks ontluizen van het hele gezin.

Geen besparingstips hier, helaas. Ik ben als de dood voor kleine beestjes want ik reageer vaak allergisch op beten van ongedierte (geen bultjes, maar enorme jeukende rode plakkaten). Ik ben dus niet zuinig geweest met de aanschaf van verdelgingsmiddelen. Ik heb auto en bankstel bespoten en alle besmette luizenkoppen een nacht in de luizenlotion gezet. We wassen allemaal ons haar nu met luizenshampoo en we kammen elke dag met een luizenkam. Met kort haar duurt dat tien minuutjes, maar met de dikke haardos van mijn dochter ben ik al gauw twintig minuten bezig. Wat een karwei om die kleine rotbeestjes je huis uit te krijgen!

CDA kamerlid Mirjam Sterk pleit vandaag in de Volkskrant voor de terugkeer van de spaarweek: een landelijk evenement waarbij kinderen de inhoud van hun spaarpot naar de bank brengen in ruil voor een presentje of plakplaatjes. Het doel is om de spaarzin bij kinderen van 8 tot 12 te stimuleren. Deze generatie haalt de neus op voor sparen. Sterk herinnert zich dat de spaarweek vroeger een groots evenement was: ‘er werden spaarpotjes uitgedeeld, je had een boekje waarin je tegoed werd bijgeschreven, je kreeg er les over in de klas. En dat door het hele land’.

Dit jeugdsentiment is helaas aan mij voorbij gegaan, want ik herinner me niets van een spaarweek. Misschien speelde het voordat ik geboren werd, en anders heeft het geen indruk op me gemaakt. Ik zie er overigens wel wat in, vooral de combinatie van zelf thuis sparen, een landelijke campagne en lessen op school lijkt me een gouden greep.

Het zinnetje wat mij het meeste raakt in dit stukje uit de krant is dat kinderen ‘hun neus ophalen voor sparen’. Daar ben ik het niet mee eens. Het zijn niet de kinderen die hun neus ophalen voor sparen, het zijn de banken die hun neus ophalen voor sparende kinderen. Waar ik vroeger een robuuste metalen spaarpot van de bank kreeg worden mijn kinderen afgescheept met een stomme plastic blue box. Goedkope rommel die niet eens fatsoenlijk werkt, briefgeld blijft er altijd in steken. Het storten van contant geld op je eigen rekening kost geld, en het kan niet eens overal. En dat terwijl sparen met muntjes en briefjes essentieel is voor kinderen. Een bankafschrift is nogal abstract, ze moeten het geld kunnen zien en voelen om het te begrijpen. En een mooie rente zit er ook al niet in, op 4% hoef je echt niet te rekenen bij kinder(spaar)rekeningen.

De spaarweek lijkt me leuk, maar om kinderen aan het sparen te krijgen moeten de banken offers brengen. De telmachine moet weer gratis worden, banken moeten een stevige spaarpot en een mooie rente bieden bij een kinderrekening. Het CDA moet dus gaan onderhandelen met de banken. En die zitten niet op kleine spaardertjes met hun spaarpotjes te wachten. Ik ben benieuwd of de overheid zo’n grote vinger in de pap heeft bij de banken dat ze dit voor elkaar kunnen krijgen!

Uit onderzoek van Centriq blijkt dat tweederde van de jongeren tussen de 8 en 18 jaar het moeilijk vindt om met geld om te gaan. Eenderde van hen vertoon riskant gedrag: ze hebben schulden of gaan roekeloos om met geld. Annette van Denderen, projectleider preventie van de Kredietbank bepleit vandaag in de Volkskrant dat kinderen zo jong mogelijk met geld moeten leren omgaan. Ze raadt aan zakgeld te geven vanaf een jaar of 7 en de kinderen te leren rondkomen. ‘Veel ouders zijn te vrijgevig’ zegt ze, ‘als een kind de verkeerde keus heeft gemaakt met zijn zakgeld en de ouders springen meteen bij, dan leert een kind er niet van en doe je een kind eigenlijk geen goed. Veel jongeren die schulden hebben zeggen dat ze van hun ouders niet hebben geleerd met geld om te gaan’.

Ik ben het helemaal met mevrouw van Denderen eens. Zelf hanteer ik al jaren een hele eenvoudige methode als het om zakgeld gaat: het is jouw geld dus ook jouw verantwoordelijkheid.
Mijn kinderen mogen helemaal zelf bepalen waar ze hun zakgeld en kleedgeld aan willen besteden. Dat betekent dat ik het ook gewoon laat gebeuren als een kind zijn geld verbrast aan snoep (jongste dochter) of een glimmende Imac (zoon). Mijn zoon heeft nu weinig geld voor nieuwe kleding en is al maanden niet naar de kapper geweest. Dat kan hij niet betalen, maar hij is wel dolgelukkig met die prachtige computer op zijn bureau. De les die hij leert doordat hij met lange haren en een verstelde broek rondloopt is onbetaalbaar. Hij weet op zijn dertiende alles over lenen en sparen, want we rekenen hem wel rente voor het geld dat hij bij ons leent.

Ik krijg wel eens commentaar dat mijn methode hard is. Als een kind geld tekort komt spring ik namelijk niet zomaar bij. Op=op, jammer, dan moet je het dus voorlopig met 1 goede broek doen. Er zijn natuurlijk uitzonderingen mogelijk, maar daar zal voor betaald moeten worden: geld lenen betekent rente betalen.

Kinderen moeten de kans krijgen om fouten te maken, en dat is precies waar het vaak misgaat. Ouders behoeden hun kinderen voor fouten en denken ze daarmee een dienst te bewijzen. Maar van je eigen fouten leer je nog altijd het meest. Het hoeft meestal maar één keer te gebeuren dat een kind geen nieuwe schoenen kan kopen omdat het geld op is voordat ze snappen dat schoenen belangrijker zijn dan computerspelletjes en broodjes kroket.

Ondertussen is bij ons thuis de laatste betalingstermijn voor de Imac inmiddels voldaan en gaat mijn zoon dit weekend nieuwe broeken kopen. En ik knip zijn lange krullen zelf wel even bij. Gratis.

Zie ook: Kinderen en sparen