Spaarblog

Enige tijd geleden kondigde de Vereniging Eigen Huis aan om woonlastenverzekeringen eens onder de loep te nemen. Een woonlastenverzekering zou bescherming moeten bieden tegen plotselinge arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. Dat het allemaal geen zuivere koffie lijkt, was al langer bekend.

De nieuwsbrief van de VEH verwees vandaag naar hun onderzoekresultaten en wat bleek? In 83% van de gevallen wordt een claim op basis van de verzekeringsvoorwaarden afgewezen. In Vara KASSA werd deze problematiek op 28 februari (arbeidsongeschiktheid) en 3 april (werkloosheid) behandeld. De verhalen zijn behoorlijk treurig.

“Vereniging Eigen Huis vindt dat verzekeraars hun beloften moeten nakomen. De woonlastenverzekeringen zijn verkocht als zekerheid bij een hypotheek ’voor het geval er iets gebeurt’. Maar als er echt wat gebeurt, blijkt de verzekering veel te vaak niets waard te zijn. De vereniging wil daarom met de betrokken verzekeraars rond de tafel.”

Arthur

Van de week vroeg een spaarblog lezer waar je op moet letten bij het zoeken van een hypotheek. Ik had beloofd om daar wat over te schrijven. Omdat ik geen financieel expert ben die maatwerk kan leveren, ga ik niet zeggen welke hypotheekvorm je wel of niet moet nemen. Wat ik wel ga doen, is tien belangrijke vragen noemen die je jezelf moet stellen voordat je een huis en hypotheek gaat  uitzoeken. Deze basisvragen gelden voor iedereen. Hypotheken zijn niet moeilijk, maar je moet er wel tijd in steken om een en ander te begrijpen. Op de lagere school leer je al rekenen en wat procenten zijn, dus wees niet bang om getallen op een rij te zetten. Het is een lange verbintenis, waar je lang niet altijd zo maar van af kunt. Kom dus beslagen ten ijs!

Wil ik echt wel een huis kopen?
Er is niks mis met huren als je niet zeker weet hoe lang je ergens gaat wonen. Net een nieuwe relatie? Op zoek naar ander werk? Plannen om over twee jaar nog te gaan reizen? Koop dan maar geen huis. Een huis kopen heeft pas nut als je zeker weet dat je er heel lang in wilt wonen. Op feestjes met babyboomers of jonge stellen die net een huis hebben gekocht, hoor je vaak dat een huis huren ‘geld weggooien’ is. Dat is naar mijn mening wat kort door de bocht.
Een koophuis heeft tal van voordelen, maar een huurhuis heeft dat ook. Op de website van Vereniging Eigen Huis staat een leuke vragenlijst die je voor de vorm zou kunnen invullen. Zie hier ook wat aanvullend leesvoer.

Hoe veel moet ik lenen?
Ga na wat een huis waarin je wilt wonen kost. Vergeet niet dat je nog eens grofweg 10% bij de koopprijs moet optellen vanwege de kosten die met het kopen van een huis gemoeid gaan. Heb je al een huis op het oog en ben je van plan te gaan verbouwen? Heb je al vermogen wat je kunt inbrengen als je het huis gaat kopen?
Zet dat op een rij en bepaal wat het maximale bedrag is dat je wilt en kunt lenen.

Hoe veel kan ik per maand missen?
Denk goed na over wat je maandlasten kunnen zijn. Op Independer kun je voorbeelden daarvan krijgen op basis van het te lenen bedrag. Het wel zo verstandig om rekening te houden met het feit dat je in inkomen wel eens achteruit kan gaan. Hoe sta je er voor als je bijvoorbeeld 70% verdient van je huidige salaris? Heb je een partner die mee betaalt? Wat als deze geen plots geen inkomen meer heeft? Met een hypotheek alleen ben je er trouwens niet, want het onderhoud voor het huis moet je zelf ook betalen. Daar moet een bedrag voor worden gereserveerd, afhankelijk van de staat van het huis.
Let op: Het is verleidelijk om op zoek te gaan naar een hypotheek met zo laag mogelijke maandlasten. Maandlasten zijn niet onbelangrijk, maar ook niet het belangrijkst. Er zijn genoeg mensen die in de tang zijn genomen door louche geldverstrekkers.  Zij hadden zich laten verleiden door de lage maandlasten, zonder dat ze precies begrepen hoe de hypotheek in elkaar zat. De hele toestand rond de DSB bank is daar een recent voorbeeld van.

Hoe veel wil ik aflossen?
Het is de laatste jaren niet ongewoon om een gedeelte van de hypotheek aflossingsvrij te laten.  Het lijkt me hoe dan ook raadzaam om je huis voor een groot deel af te betalen. Een gedeeltelijk aflossingsvrije hypotheek hoeft niet per definitie te betekenen dat je die hypotheek niet gaat aflossen. Je kunt immers in de tussentijd nog vermogen opbouwen en dat gebruiken voor de aflossing. Blijf je met een restschuld zitten, ga dan na wat dat betekent. Na 30 jaar kun je de hypotheekrente niet meer aftrekken en wellicht is de rentestand dan een stuk hoger dan nu. Zou je die maandlasten dan willen en kunnen ophoesten?

Hoe ga ik aflossen?
Over beleggingsverzekeringen en woekerpolissen hoef ik waarschijnlijk niets uit te leggen. Wees er zeker van, dat je exact weet hoeveel je aflost. Het beste is als je dat gewoon simpelweg in tabel kunt zien van het begin tot het einde van de looptijd. Tot op de cent nauwkeurig, met zekerheid waarover niet valt te discussieren. Geen prognoses of beoogde rendementen, maar gewoon harde cijfers waar geen verdere uitleg voor nodig is. Als je graag wilt beleggen, doe dat dan niet met geld dat bedoeld is om een schuld af te lossen.

Hoe lang moet ik de rente vastzetten?
Als je naar de rentestanden van de afgelopen eeuw kijkt, zul je zien dat de rente nog steeds laag staat. Wanneer de hypotheekrente niet vast staat, betaal je hogere maandlasten op het moment dat de rente stijgt.
Er bestaat ook nog zoiets als een langlopende en kortlopende rente. Rente lang vastzetten is niet altijd zo gek veel duurder dan een variabele rente. Een en ander hangt af van de situatie op de kapitaalmarkt. Is het verschil klein, dan blijft er weinig reden over om de rente niet lang vast te zetten. Wanneer je weinig verhoging kunt incasseren, zet dan de rente zo lang mogelijk vast. Twintig jaar is echt niet overdreven. Beschouw het maar als een maandlastenverzekering. Ook al blijkt dat je aan het einde van de rit teveel hebt betaald: je zult in ieder geval niet je huis uit moeten, omdat de rente plotseling hard is gestegen.
De hele kredietcrisis is min of meer aangejaagd door drastische stijging van de rente in combinatie met hypotheekrentes die op korte termijn moesten worden aangepast! Massale huizenverkoop, prijsdalingen en failliete banken waren de afgelopen twee jaar bijna dagelijks nieuws.

Welke verhuisvoorwaarden wil ik accepteren?
In verhuisvoorwaarden van hypotheken zitten grote valkuilen. Wanneer je de rente lang hebt vast gezet, tegen een laag tarief, wil je dat liefst mee kunnen nemen als je gaat verhuizen. Let goed op de voorwaarden van de geldverstrekker. Veel geldverstrekkers zetten in de voorwaarden, dat ze de rente (gedeeltelijk) mogen aanpassen aan de dan geldende marktrente. Er bestaan ook hypotheken waarbij dat niet zo is.

Heb ik een kapitaalverzekering nodig?
Veel hypotheken worden gecombineerd met een overlijdensrisicoverzekering. Wanneer je een huis samen met je partner koopt, is het vaak verstandig een overlijdensrisicoverzekering te nemen. Het hele vraagstuk rond het te verzekeren kapitaal staat echter los van de hypotheek. Pas sinds kort is het mogelijk een hypotheek los af te sluiten van een overlijdensrisicoverzekering. In dat geval los je af via een bankspaarregeling. Maak er gebruik van door kritisch te kijken wat je aan premies betaalt en wat de voorwaarden zijn!

Heb ik mijn huiswerk wel gedaan?
Ik heb wel eens een onderzoek gelezen, waarin stond dat een kwart van de mensen slechts vier uur tijd namen voor het uitzoeken van een hypotheek. Dat lijkt me nogal kort voor iets waar je 30 jaar aan vastgepind kan zitten. Nou hoeft het niet per se lang te duren, maar je moet wel je huiswerk doen. Leer hypotheekvormen begrijpen, leer de voorwaarden begrijpen en vooral: reken uit wat je betaalt en aflost. Zorg dat je overzicht hebt. Van een middagje snuffelen op bijvoorbeeld Independer kun je al een boel leren. Aan een adviseur heb je pas wat als je zelf de materie kan doorgronden en de valkuilen kent. De meeste adviseurs zijn namelijk gewoon verkopers. Als je daar over de vloer komt, trekken ze een computerprogramma open dat opvallend veel lijkt op vergelijkingssites die je zelf ook kunt bezoeken.

Begrijp ik alles wat ik ga tekenen?
Wanneer je niet zeker bent van je zaak, doe het dan niet. Huizen verdwijnen niet en hypotheken ook niet. Krijg je het echt niet voor elkaar te doorgronden hoeveel je betaalt, aflost en wat je verzekert? Ook niet na hulp van anderen? Huur dan gewoon. Dat is beter dan straks de sleutels in moeten leveren bij iemand die je huis tegen executieprijs moet gaan verkopen…

Zo. Dat was een boel tekst. Hopelijk is het een duwtje in de rug op weg naar een mooi huis!

Arthur

In de linkerkolom hier op Spaarblog staat een poll met de vraag ‘ga jij voor gloeilampen, spaarlampen of ledlampen?’ Ik had gedacht dat de meerderheid voor ledlampen zou gaan, maar tot mijn verbazing heeft 66% gestemd op spaarlampen. En dat terwijl ledlampen veel zuiniger zijn en ook langer meegaan dan spaarlampen. Het is wel een hele investering, een ledlamp is niet goedkoop in aanschaf.

Deze week las ik in de krant dat Philips een nieuwe manier heeft verzonnen om geld te verdienen: ze verstrekken ledlampen met een lening aan gemeenten. Door de ledlampen te financieren kunnen gemeenten de investering over een paar jaar uitsmeren, terwijl de besparing direct ingaat. Philips heeft de constructie zo opgezet dat de besparingen groter zijn dan de kosten voor de lening. Het mes snijdt dus aan twee kanten.

Voor het aanschaffen van ledlampen thuis moet je zelf in de buidel tasten. Maar ook hier geld dat de besparing groter is dan de kosten. Op Wikipedia vond ik dit tabelletje voor de kosten van verlichting. Helder toch?

Ellen

Zit ik hier op Spaarblog net op te scheppen over onze lage energierekening, belt mijn schoonzusje op. Hun overburen gaan voor vier jaar naar Australië (ik ben jaloers!) en verkopen een heleboel spullen. Of we interesse hebben in een auto en een wasdroger. De auto willen we niet, maar de wasdroger wel. Het is een koopje: een drie jaar oude Bosch voor 100 euro.

Toen onze wasdroger een paar jaar geleden kapot ging besloten we om geen nieuwe te kopen. We gebruikten de wasdroger alleen maar voor de handdoeken en het beddengoed en we hadden geen zin om veel geld aan een nieuwe te gaan uitgeven. Aan het rekje droogden ze ook wel. En dat is natuurlijk ook wel zo, maar het duurt wel een week voordat je het beddengoed van vier bedden weer in de kast hebt.

Nu hebben we dus weer een droger. We gaan niet al ons wasgoed er in stoppen, dat vind ik zonde van mijn kleren, maar de handdoeken en het beddengoed gaan voortaan weer in de wasdroger. Om het stijgende energieverbruik een beetje in de hand te houden ga ik nog deze maand een paar lampen in huis vervangen door Ledlampen. Wie weet hoe de energierekening zich gaat ontwikkelen, omlaag zal ‘ie wel niet gaan, maar misschien kunnen we de stijging beperkt houden.

Ellen

De eindafrekening van het Nuon is binnen gekomen en we krijgen geld terug: 89 euro. Ons maandbedrag gaat omlaag van 115 euro (was eerder dit jaar 130 euro) naar 107 euro. We hebben 8% minder elektriciteit verbruikt maar wel 3% meer gas volgens het Nuon (vreemd, zie het staatje hieronder). Ons verbruik ligt nu op resp. 3208 kWh en 913 m3. Daarmee zitten wij dik onder het gemiddelde. Gek eigenlijk, want onze huurwoning is helemaal niet zo goed geïsoleerd, er is wel dubbel glas maar dat is dan ook meteen alles. De woning is uit de jaren ’80, dat scheelt natuurlijk wel ten opzichte van een huis uit de jaren dertig.

Ik heb voor de grap ons energieverbruik van een paar jaar op een rijtje gezet, en het gemiddelde verbruik (cijfers Nibud) voor een hoekwoning en een gezin van 5 personen erbij.

Ik ben verbaasd dat ons verbruik zo laag ligt ten opzichte van het gemiddelde. Ik let wel op, doe lampen uit, verwarm geen kamers waar niemand is, maar ik ben er niet overdreven mee bezig. We hebben een hele serie (spel)computers in huis, vier mobieltjes en vier TV’s. We hebben geen wasdroger, maar wel een vaatwasser. Kortom, een normaal gemiddeld gezin met allerlei apparatuur.
De afgelopen jaren ben ik wèl stelselmatig bezig geweest om alle gloeilampen te vervangen door spaarlampen. Ik wil nu gaan investeren in ledlampen, zodra een spaarlamp kapot gaat zal ik ‘m vervangen door een ledlamp. Ik ben benieuwd wat dat voor ons verbruik gaat doen. Wordt vervolgd in 2011!

Ellen

Dat er veel mis lijkt te zijn met woonlastenverzekeringen is niet nieuw. Ze zijn duur, ondoorzichtig en het is maar de vraag of je er wat aan hebt. Veel van deze verzekeringen worden door middel van een koopsom afgesloten en daar zitten belachelijke verkoopprovisies op. Vorig jaar waren onder andere DSB en SNS Reaal nog in het nieuws hierover.

Vooral met polissen van voor 2007 lijkt veel mis te zijn. Vereniging Eigen Huis heeft een meldpunt opgericht, waar mensen hun ervaringen met deze verzekeringen kwijt kunnen. Het doel is om inzicht te krijgen in de werkelijke gang van zaken en om mensen die benadeeld zijn een helpende hand te bieden.

Het imago van de verzekeraars en tussenpersonen is inmiddels met een staalborstel en afbijtmiddel al niet meer schoon te schrobben. Toch ben bang dat de volgende beerput al weer open gaat en een nieuwe lading drek over deze branche wordt uitgestort.

Voor iedereen die nog even een terugblik wil op de affaires rondom de verzekeraars van de afgelopen jaren, kijk dan naar de jubileumuitzending van TROS Radar.

Arthur

Zoon (14) wilde ’s avonds na het eten brownies bakken, maar we hadden geen chocola in huis. Ik moest weg, mompelde tegen echtgenoot dat hij dan maar een recept voor brownies op cacao-basis op internet moest zoeken, maar mijn wijze raad werd als ongewenste bemoeienis ervaren: ‘we verzinnen wel iets, ga jij nou maar’ . Toen ik een uurtje later thuis kwam rook het in huis heerlijk naar chocolade. ‘Het was een heel gedoe’ vertelde zoon, ‘we hebben hagelslag gebruikt, ik moest het prakken want het wilde niet zo goed smelten’. Desondanks smaakten de brownies erg goed. Ik was onder de indruk van het improvisatievermogen van mijn zoon.

Ik improviseer zelf heel vaak in de keuken: ik weiger namelijk om naar de winkel te gaan om een ontbrekend ingrediënt te gaan halen als ik aan het koken ben. Ik weiger trouwens ook om belachelijk dure ingrediënten te kopen, ik verzin dan altijd een goedkoper alternatief. Mijn improvisatie-uit-principe vindt dus al navolging in de volgende generatie.

Improviseren scheelt heel veel geld als je het breed toepast. In de keuken is het een bekend concept: lente-uitjes vervangen door fijngesneden prei, soep aanlengen met een kopje water en een half bouilonblokje. Ook als je klusjes moet doen kun je vaak wel improviseren met de dingen die je in huis hebt. De meeste dingen in huis zijn te repareren met eenvoudige middelen zoals lijm, ducttape, paperclips, stukjes plastic (van een broodzak), schroeven, kauwgom en aluminiumfolie.

Om je improvisatievermogen te stimuleren is het wel handig om te zorgen dat je altijd een voorraadje hebt van knutselmaterialen. Ik heb een doos in de schuur staan waar ik plastic potjes (van medicijnen) in bewaar, kurken en doppen, stukjes hout, harde kartonnen rollen van keukenfolie, vleeswarenbakjes en ander verpakkingsmateriaal. Rond 5 december wordt mijn doos leeggeplunderd voor het maken van surprises, en de rest van het jaar is het mijn inspiratiebron als ik een creatieve oplossing zoek voor een probleem.

Improviseren is een kwestie van stug volhouden; weigeren om geld uit te geven aan de bouwmarkt of de delicatessenwinkel. Soms lukt het niet om een creatieve oplossing te verzinnen, maar als je het maar vaak genoeg doet zul je zien dat je er meestal in slaagt om al improviserend het probleem op te lossen.

Ik woon in een kleine rijtjeswoning. De benedenverdieping is aan de kleine kant, maar boven is het pas echt klein doordat het dak al vanaf de eerste verdieping schuin loopt. Toch passen we er met z’n vijven prima in. Ik zou de kinderen graag een wat grotere kamer gunnen, die zitten wel krap. Voor mezelf is de ruimte voldoende.

Onze buren vonden het onvoldoende ruimte en zijn vorig jaar verhuisd naar een woning van 360.000 euro met vijf slaapkamers. Dat leek mij overdreven veel ruimte voor een gezin met 1 kind (en geen kinderwens meer), maar onze buurman vond dat ze die ruimte echt dringend nodig hadden; ze hadden immers zoveel spullen. Bij de verhuizing bleek buurman er een fikse verzameling spelcomputers, fitness apparatuur en een complete thuisbioscoop op na te houden.

Een groter huis kopen omdat je zoveel spullen hebt; het is natuurlijk de omgekeerde wereld. Toch denken veel mensen op die manier: een boekenkast erbij voor al je boeken, een grotere keuken voor alle apparaten die je in de loop der jaren hebt verzameld. Je kunt jezelf veel geld besparen door simpelweg op te ruimen. Verkoop boeken die je toch nooit meer gaat lezen, en gebruik voortaan de bibliotheek als boekenkast. Ruim je kledingkast op en geef nog bruikbare kleding weg aan een goed doel. Weersta de verleiding om de vrijgekomen ruimte weer op te vullen met nieuwe spullen. Hanteer het principe ‘iets er in, iets er uit’. Als je alles hebt opgeruimd blijkt misschien dat je dat grotere huis helemaal niet nodig hebt. Door gewoon ouderwets op te ruimen kun je jezelf een vermogen besparen.