Spaarblog

Bij de audities van X-factor deed een man mee van in de vijftig. Hij was pas werkloos geraakt en deed mee om eindelijk zijn droom te verwezenlijken. Hij was erg emotioneel, van deze auditie hing alles af. Hij vertelde dat hij jarenlang een saaie kantoorbaan had gehad en hij wilde nu beginnen aan ‘zijn echte leven’. Treurig. Dom ook, dat zo’n man pas op die leeftijd en pas na een ontslag zijn droom gaat verwezenlijken. Dromen moet je niet al te lang uitstellen, voor je ’t weet ben je (te) oud, of nog erger, ben je er helemaal niet meer.

Op zulke momenten realiseer ik me weer eens goed dat ik heel tevreden ben met mijn leven. Ik ben nooit teruggedeinsd voor uitdagingen en onzekerheid als het gaat om de dingen die ik graag wil. Sterker nog, ik zou doodgaan van verveling als mijn leven er elke dag hetzelfde uit zou zien, dus ik zoek het risico en de onzekerheid bewust op. Dat heeft nadelen, maar vooral veel voordelen. Ik heb geen spijt van dingen die ik niet gedaan heb, en als ik in de vijftig ben hoef ik niet alsnog mijn grote droom na te jagen.

Geld vind ik geen argument als het gaat om het najagen van je droom. Ik weiger af te zien van dromen vanwege geld, daarvoor vind ik geld en materieel bezit veel te onbelangrijk. Ik snap dan ook niet dat zo’n man bij X-factor jarenlang in zijn kantoorbaan blijft hangen terwijl hij eigenlijk zanger wil worden. Waarom heeft hij het niet eerder geprobeerd, zijn baan opgezegd, het huis verkocht en dan maar zien waar het schip strandt? Waarom blijven hangen aan de schijnzekerheid van een baan? Geld is een middel, geen doel. Gebruik het dan ook voor iets waar je hart sneller van gaat kloppen. Mijn motto is simpel: dromen moet je niet dromen, maar doen.

Ellen

Dat geld en geluk niet zo veel met elkaar te maken hebben blijkt uit de actie van de Oostenrijkse zakenman Karl Rabeder. Hij geeft namelijk zijn vermogen van ongeveer 3,5 miljoen euro weg. Rabeder verkoopt zijn villa in de Alpen, boerderij in de Provence, zweefvliegtuigen, antiek, en auto’s. Het geld gaat naar zijn eigen goede doel waarmee hij microkredieten verleent in Zuid-Amerika. “Ik wil niets overhouden, helemaal niets’ verklaart Rabeder. ‘Geld is contra-productief, het staat geluk in de weg’.

Rabeder, zelf opgegroeid in een arme familie, werkte hard omdat hij dacht dat meer rijkdom en meer luxe automatisch zorgden voor meer geluk. Toen dat niet zo bleek te zijn duurde het nog jaren voordat hij zijn luxe leventje op durfde geven. Het omslagpunt kwam tijdens een vakantie met zijn vrouw op Hawaii. Rabeder: ‘het was de grootste schok van mijn leven toen ik ontdekte hoe verschrikkelijk, hoe zielloos en gevoelloos het vijfsterrenleven is. In die drie weken gaven we bakken met geld uit, maar al die tijd hadden we het gevoel dat niemand om ons heen echt was, het waren allemaal acteurs. Het personeel speelde een vriendelijke rol en de gasten deden alsof ze belangrijk waren. Niemand was echt’.

Rabeder is van plan om in een chaletje in de Bergen gaan wonen of in een eenvoudige studio in Innsbruck.

Rabeder is niet de enige miljonair die zijn vermogen weggeeft. De Russische oliemiljardair Vladimir Potanin heeft beloofd vrijwel zijn gehele vermogen van 2 miljard dollar aan een goed doel te schenken.

Ellen

‘Lenen is niets anders dan achteraf sparen’ zei Dirk Scheringa vaak. Als je het zo hoort klinkt het nog niet eens zo gek, maar het is natuurlijk niet waar. Ik zou deze uitspraak willen veranderen in ‘lenen is omgekeerd sparen’. Niet alleen koop je eerst en spaar je dan pas, de rente gaat ook de andere kant op gaat: je betaalt rente in plaats van het te ontvangen. Die paar procentjes lijken niet niet zo veel uit te maken, zeker nu de spaarrente zo laag is, maar het verschil wordt duidelijk met een flink bedrag over wat langere tijd.

Stel nou dat je per maand 100 euro overhoudt. Dat geld kun je sparen, maar je kunt ook een flink bedrag ineens lenen en dan ‘achteraf gaan sparen’, oftewel je lening afbetalen. Als je 5 jaar lang elke maand netjes 100 euro opzij zet, dan heb je met de huidige 2,5% rente na 5 jaar € 6.279 bij elkaar gespaard.

Maar als je 5 jaar lang elke maand 100 euro afbetaalt heb je lang niet zo’n groot bedrag bij elkaar ‘gespaard’. Er moet elke maand rente worden afgedragen, geen 2,5% maar gemiddeld 7%. Als je 5 jaar lang elke maand 100 euro ‘achteraf spaart’ heb je na 5 jaar pas 5000 euro bij elkaar ‘gespaard’. Een verschil van 1200 euro.

Los van het eindbedrag heeft ‘achteraf sparen’ nog een groot nadeel: je mist de voorpret. Als je aan het sparen bent voor iets leuks, bijvoorbeeld een mooie reis, ben je je al tijden aan het verheugen op die reis. Elke maand dat je geld opzij zet denk je er aan, dat sparen is een stukje voorpret. Als je eerst op reis gaat en achteraf nog 5 jaar voor die reis ‘spaart’ is dat alleen maar vervelend. De reis heb je al gemaakt maar je moet er nog wel jarenlang elke maand voor betalen. Niet alleen de voorpret, maar ook de motivatie om te sparen valt daarmee weg.

Dus let op: lenen kost niet alleen geld, het kost je ook de voorpret.

Ellen

In het laatste nummer van het tijdschrift Genoeg vraagt François de Waal zich af hoe vrijwillige zuinigheid zich verhoudt tot gedwongen zuinigheid. Hij vermoedt dat het totaal verschillende werelden zijn. Ik denk dat hij daar gelijk in heeft.

Doordat wij ons nieuwe bedrijf zelf hebben gefinancierd heb ik de afgelopen anderhalf jaar mijn vrijwillige zuinigheid ingeruild voor gedwongen zuinigheid. Al ons geld en onze tijd zaten in het bedrijf. Ik ken beide varianten dus uit eigen ervaring. Het stomme is dat het verschil vooral tussen de oren zit. Ons uitgavenpatroon is grofweg hetzelfde gebleven, ik heb alleen wat kleine wijzigingen doorgevoerd. En toch voelt het heel anders. Er is een heel groot verschil tussen een keuze hebben of geen keuze hebben.

Het vervelendste aan de gedwongen zuinigheid had niet eens betrekking op mezelf, maar op anderen. Ik vond het jammer voor de kinderen dat we die kleine extraatjes niet konden doen, zoals een keer een terrasje pakken, naar de bioscoop of een DVD’tje kopen. Met verjaardagen moest ik mezelf in allerlei bochten wringen om met een betaalbaar cadeautje voor de dag te komen en we hebben ook wel eens een verjaardag afgezegd omdat de reis en het cadeautje te zwaar op ons budget zouden drukken. Daar voelde ik me niet prettig bij, zelfs schuldig naar de jarige toe.

De laatste maanden komt er weer een beetje ruimte in ons budget, en ik merk dat het heel prettig is om te dromen over bijvoorbeeld een weekendje Londen. Ook al ga ik geen weekendje naar Londen, ik zou het wel kúnnen doen als ik zou willen. Als je gedwongen zuinig moet leven heb je die keuze niet. Ervoor kiezen om iets niet te doen is heel iets anders dan iets niet kunnen doen, ook al is het resultaat hetzelfde. En dat verschil is cruciaal.

Ellen

Onthoud dat woord voor als je eens scrabble gaat spelen. Voor de rest betekent het niet zo veel.

Woekerpolissen zijn beleggingsverzekeringen voor bijvoorbeeld het aflossen van een hypotheek of opbouwen van een pensioen. Van de inleg gaat soms 40 tot 60 procent op aan kosten. Die kosten worden onduidelijk of niet vermeld en zelfs de adviseurs weten niet alles. De rendementen vallen bovendien tegen en het geld had beter in een sok gestopt kunnen worden. Er zijn 7 miljoen van deze polissen verkocht, dus de schade is gigantisch.

In 2006 werd het zaakje aan het rollen gebracht en kwamen er belangenbehartigers als Stichting Verliespolis en Stichting Woekerpolis Claim. Zij hoopten al dan niet bij de rechter een regeling te kunnen treffen met de verzekeraars om de gedupeerden tegemoet te komen. De zogenaamde Financiële Ombudsman is met een advies gekomen en op basis daarvan is dan een compensatieregeling bedacht.

Helaas lijkt het er op dat polishouders blij zijn gemaakt met een dooie mus. Niet zo gek natuurlijk, want het geld dat de verzekeraars hebben geroofd is uiteraard gewoon weg. Wat de Financiële Ombudsman bedacht heeft, is dat er nu c.a. 2.8% aan kosten mogen worden ingehouden. Dat klinkt nog niet eens zo bizar hoog. Maar waarop worden die kosten ingehouden? En waarom had je het geld nog steeds beter in een sok kunnen stoppen?

Dat valt te zien in deze uitzending van Radar.

Zelf had ik ook een dergelijke polis voor mijn pensioen, al was dat een spaarconstructie en geen beleggingspolis. Ondoorzichtige rommel, niet flexibel, onduidelijke en torenhoge kosten. Daarbij zat nog een pak met clausules, met allerlei redenen om niet te hoeven uitkeren of mij anderszins een poot uit te draaien. Bovendien was de service van de verzekeraar waardeloos.

Ik kreeg hem ooit aangesmeerd bij mijn vorige werkgever. In die tijd dacht ik dat het de enige manier was om voor je zelf te kunnen zorgen op je oude dag. Toen ik me een paar jaar later realiseerde wat voor vlees ik in de kuip had, ben ik er mee opgehouden. Ik heb gelukkig nog tijd over om te sparen, maar veel mensen hebben dat helaas niet meer…

Kapitaal opbouwen voor een pensioen of hypotheekaflossing kan ook gewoon bij een bank. Fiscaal aftrekbaar op een geblokkeerde rekening of in Box 3, dus een ordinaire spaarrekening of een deposito.
Dat laatste lijkt op het eerste gezicht onvoordelig, maar je hebt alle vrijheid van de wereld en met andere regelingen moet je uiteindelijk ook afrekenen met de fiscus.
Het loont in ieder geval de moeite om de alternatieven eens door te rekenen. Wat je nodig hebt voor je huis of pensioen, kun je gewoon uitrekenen en als je een kapitaal wilt verzekeren doe je dat gewoon apart.

Er zijn verschillende boeken, zoals “Het nieuwe sparen” van de Consumentenbond of “Vergeet je pensioen niet” op OnLibri (gratis). Met een beetje handigheid en websites als Independer en Berekenhet.nl, kun je trouwens ook makkelijk inzicht krijgen in wat je nodig hebt en wat je moet sparen.

Vertrouw in ieder geval niet te veel op een ander…

Arthur

Dat er veel mis lijkt te zijn met woonlastenverzekeringen is niet nieuw. Ze zijn duur, ondoorzichtig en het is maar de vraag of je er wat aan hebt. Veel van deze verzekeringen worden door middel van een koopsom afgesloten en daar zitten belachelijke verkoopprovisies op. Vorig jaar waren onder andere DSB en SNS Reaal nog in het nieuws hierover.

Vooral met polissen van voor 2007 lijkt veel mis te zijn. Vereniging Eigen Huis heeft een meldpunt opgericht, waar mensen hun ervaringen met deze verzekeringen kwijt kunnen. Het doel is om inzicht te krijgen in de werkelijke gang van zaken en om mensen die benadeeld zijn een helpende hand te bieden.

Het imago van de verzekeraars en tussenpersonen is inmiddels met een staalborstel en afbijtmiddel al niet meer schoon te schrobben. Toch ben bang dat de volgende beerput al weer open gaat en een nieuwe lading drek over deze branche wordt uitgestort.

Voor iedereen die nog even een terugblik wil op de affaires rondom de verzekeraars van de afgelopen jaren, kijk dan naar de jubileumuitzending van TROS Radar.

Arthur

De AVRO heeft sinds kort een budgetteerprogramma: Maximum bereikt. Mensen die om een of andere reden in de schulden zitten, worden met behulp van een coach weer op de rails gezet.

“Ach en wee”, was mijn reactie toen ik per toeval op dit programma was gestuit. “We krijgen weer janktelevisie, met half zachte types die geen verband zien tussen tweeduizend euro per maand verbellen en financiële malaise”.
Toch heb ik besloten maar even te gaan kijken en ik moet zeggen: dit programma zit een stuk degelijker in elkaar dan de versie van RTL.
De eerste aflevering ging over Gabi. Zij had er financieel een potje van gemaakt, maar had een vrij realistische houding en ze was gemotiveerd. Samen met de coach werd er orde in de chaos geschapen.

Al met al vond ik dit programma stukken beter. Minder gejank en gejammer en een stuk constructiever. In plaats van de neiging om plantenbakken door de kamer te gooien, kreeg ik het gevoel dat er iets werd opgelost. Ik laat het bij deze ene aflevering, maar er zijn genoeg mensen die wel wat aan dit programma zullen hebben.

Bekijk hier de eerste aflevering:

Werken levert geld op, maar meer werken niet altijd meer geld. Als geld de enige motivatie is om meer te werken, is het misschien handiger proberen geld te besparen. Werken kost namelijk ook geld. Daarnaast is het zo dat je, wanneer je inkomen bepaalde drempels over gaat, minder aanspraak maakt op allerlei sociale voorzieningen, zoals zorgpremie, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en tegemoetkoming in studiekosten van de kinderen. Bovendien kom je vaak ook in andere belastingschijven terecht. Dit alles maakt het nogal moeilijk om in te schatten of meer werken wel zo lucratief is. Van de week publiceerde het CPB daarover.

Zodoende kwam een en ander aan uitleg op de website van het NIBUD terecht, die de gelegenheid aangrijpt te verwijzen naar hun Webwijzer Werk en Geld. Een programmaatje waarmee je on-line kunt uitrekenen wat meer werken aan geld oplevert.

Werken levert vaak natuurlijk meer op dan alleen geld. Namelijk sociale contacten, allerlei vaardigeheden, vermaak en voldoening. En alhoewel het eerste salaris misschien tegenvalt, levert werken in de loop der jaren vaak meer op als je wat aandacht besteedt aan je loopbaan.

Voor het geld hoef je het trouwens misschien niet eens te doen. Mark Boyle, een 30 jarige econoom, probeerde een jaartje uit of hij zonder geld ook gelukkig was. Het beviel prima.