Deflatie in aantocht stamt oorspronkelijk uit 2005, en ik heb het boek pakweg een jaar geleden al gelezen. Eric Mecking is geen econoom maar historicus en dat geeft een verfrissende kijk op de zaak. In dit boek vergelijkt Mecking de huidige economische situatie met die van het verleden, met name de jaren dertig. Toen ik het boek vorig jaar las was ik al erg onder de indruk van de voorspellende waarde van de geschiedenis: wat hij in 2005 beschreef als mogelijk scenario was in 2006 en 2007 inderdaad gebeurd. Nu is er een uitgebreidere en bijgewerkte versie van het boek.
In Deflatie in aantocht betoogt Mecking dat er een grote economische depressie aankomt, een depressie die de jaren dertig evenaart, zo niet overtreft. ‘Ik hoop dat harte dat mijn verwachtingen niet uitkomen’ schrijft Mecking, ‘maar ik vrees het ergste. Nu, in 2008, nog meer dan drie jaar geleden’.
Conjunctuurgolven: de kondratieffcyclus
Wie op school goed heeft opgelet tijdens economie weet misschien nog wel dat er verschillende economische cycli zijn, de conjunctuurgolven. De langste van die conjunctuurgolven is de Kondratieffcyclus, die 50 tot 60 jaar beslaat. De Kondratieffcyclus bestaat uit vier ‘seizoenen’, en volgens Mecking zitten we sinds 2000 in de winter. De vorige winter begon in 1929 met de beurscrash en duurde tot 1949.
De seizoenen duren niet altijd even lang en kunnen ook een ander verloop hebben. De winter kent drie fasen. De eerste begint wanneer de aandelenbeurzen hun hoogste punt bereikt hebben en de zeepbel uiteenspat (beurscrash van 1929 en de internetbubbel van 2000). In de tweede fase leeft de economie tijdelijk weer op en herstellen de beurzen zich enigzins (in mei 1930 verklaarde president Hoover dat het ergste leed geleden was, nu was er een opleving van 2004 tot 2007). De tweede fase kenmerkt zich door een kunstmatig herstel: overheden nemen stimuleringsmaatregelen en de centrale banken verlagen de rente.
In de derde fase dringt het besef door dat het herstel niet duurzaam is. Dan breekt de echte liquidatiefase aan. De economie krimpt opnieuw en de werkloosheid loopt op. De krediethoeveelheid neemt af, de koopkracht daalt, consumenten hebben minder geld te besteden en de economie daalt verder. Aandelenkoersen en huizenprijzen storten in, alles wordt goedkoper (deflatie) en er ontstaat een neerwaartse spiraal. Overheden kunnen niets meer doen want die hebben alle mogelijke maatregelen al genomen en staan machteloos. In die fase zitten we volgens Mecking nu.
Parallellen tussen de jaren ‘30 en nu
De historische vergelijking is het sterke punt in Deflatie in aantocht. In de jaren ’90 hadden we de Nieuwe Economie: internet zou onze manier van leven definitief veranderen. Conjunctuurgolven behoorden tot het verleden en de groei zou alsmaar aanhouden. In de jaren ’20 sprak men van de New Era: radio zou onze manier van leven veranderen. Eind jaren ’20 was men er ook van overtuigd dat de periode van welvaart en groei eeuwig zou aanhouden, net als eind jaren ‘90.
Waarom herhaalt de geschiedenis zich?
Mecking stelt dat mensen van nature geneigd zijn om een lijn door te trekken naar de toekomst. Ze denken lineair, niet cyclisch. De meeste mensen kennen alleen maar inflatie en stijgende huizenprijzen. Verhalen van oude mensen over vroeger worden weggewoven: ‘dat was toen opa, dit is nu, de wereld ziet er nu heel anders uit’. ‘Voorspellingen over de lange termijn zullen nooit populair worden’ denkt Mecking. Bovendien wíl niemand een recessie, laat staan een depressie. Alleen al het noemen van het woord depressie is politieke zelfmoord en iedereen is bang voor een self-fulfilling prophecy.
Wat kun je doen om jezelf te beschermen?
Gelukkig geeft Mecking na dit angstaanjagende verhaal nog wat tips om jezelf te beschermen in de chaotische tijden die aan gaan breken:
- Zorg dat je geen schulden hebt. Geld wordt meer waard: je schuld dus ook. Betaal zo snel mogelijk je schulden af.
- Houd zoveel mogelijk cash aan, gewoon geld op een spaarrekening of in een oude sok.
- Koop nu geen huis of aandelen. Als je toch graag je geld wilt investeren, investeer dan in goud of zilver (gouden munten of een goudrekening), of koop goudmijnaandelen.
Ik zou daar aan toe willen voegen: zet dit boek op je verlanglijstje voor Sinterklaas.
Deflatie in aantocht van Eric Mecking € 19,90
Ik schreef al eerder over het kookboekje van Lydia Tuijnman. Ik heb het boekje sinds een week in huis en de recepten zijn inderdaad verrassend goedkoop. Ik heb er nog maar een paar dingen uit gemaakt maar dit kookboek bevalt me wel. Lekker simpel, niet teveel ingrediënten en erg lekker.
