Spaarblog

Wat levert de rente op je spaargeld nou eigenlijk op?

Sparen levert rente op, daardoor neemt de omvang van het spaarsaldo toe. Tenzij je natuurlijk geld van de rekening haalt, maar daar gaan we dan even niet van uit. Er bestaat ook nog zoiets als inflatie, wat kan worden gezien als de ontwaarding van geld. “De inflatie”, waar men het in de bladen vaak over heeft, is een samengesteld indexcijfer. Uiteraard zijn de meningen over de juistheid van de inflatiecijfers verdeeld (PDF). Bovendien kun je je nog afvragen wat die cijfers voor een persoonlijke invloed hebben. Hoe dan ook, je wordt in ieder geval minder rijk van die rente dan je misschien zou willen. De rente die gecorrigeerd is voor inflatie, wordt reële rente genoemd en zou je kunnen zien als je echte spaarwinst. Maar hoe weet je nou wat die echte spaarwinst is? Stel je krijgt 4% nominale rente op je spaargeld en de inflatie is dat jaar 2%. Je zou zeggen dat de reële rente dan 2% is. Toch is dat niet helemaal zo.

De reële rente is vrij makkelijk te berekenen volgens de onderstaande formule:

Indexcijfer nominale rente / Indexcijfer inflatie * 100 = Indexcijfer reële rente

Indexcijfer reële rente bij 4% nominale rente en 2% inflatie is:

104 / 102 * 100 = 101.96

De reële rente is dus 1.96% en niet 2%! Het verschil lijkt niet zo groot, maar kan dus wel wat schelen als het saldo enige omvang heeft.

Stel je hebt 100 euro en ontvangt daar 4% rente op. Na een jaar heb je 104 euro op de bank staan. Helaas is de reële waarde van dat geld niet zo snel gestegen, omdat de 2% inflatie daar wat van af heeft geroomd. We hadden net berekend dat de reële rente in dat geval 1.96% is. Na een jaar heb je dus eigenlijk 101.96 euro en niet 104.

Dat is een slecht gegeven voor spaarders! En omdat je maar honderd euro hebt, hebben we het nog niet eens over vermogensrendementsheffing gehad. Gelukkig maar, want anders was het allemaal nog droeviger.

Met lenen, een soort sparen maar dan achterstevoren, is het precies andersom. Volgens DNB stond er 588,565 miljard euro aan hypotheekschuld uit in 2008, dus lenen wordt volop gedaan. Die schulden zijn bij inflatie dus ook goedkoper dan je op het eerste gezicht zou denken. De reële rente die je betaalt is dan namelijk lager dan de nominale rente.

Er bestaat ook nog deflatie, wat het omgekeerde is van inflatie. Ook dit heeft invloed op de reële rente en het effect daarvan laat zich raden. De inflatie is volgens het CBS momenteel bijzonder laag. De cijfers wijzen er op dat we op deflatie afstevenen.  Volgens economen gaat dat trouwens niet zo lang duren en de inflatie zal, als gevolg van onder andere stijgende energie- en grondstofprijzen, weer oplopen. Of dat zo is, zullen we moeten afwachten.