De relatie tussen consumptie en geluk
Reclames proberen ons duidelijk te maken dat je alleen gelukkig kunt zijn als je consumeert. Het wordt pas wat met je relatie als er sieraden en parfums aan te pas komen, je haar zit volkomen kut als je niet product X gebruikt en je bent echt een hele slechte moeder als je niet het beste duurste voor je kind wilt.
We weten natuurlijk allemaal wel dat het flauwekul en slimme marketingtrucs zijn, maar onbewust sijpelen die ideeën soms toch naar binnen. Marketing is psychologie: marketing speelt in op je geweten, ze weten je (onbewust) te raken op je zwakke plekken, waardoor je soms toch opeens thuiskomt met product X. Consumptie heeft weinig meer te maken met behoeften, en alles met emotie.
Als consument moet je eigenlijk voortdurend je emotie van je behoeften los proberen te koppelen om in te zien wat je nou daadwerkelijk nodig hebt, en wat je gelukkig maakt. Als je iets nodig hebt om je haren mee te wassen, word je dan zo hysterisch gelukkig van product X als de dame in de reclame? Nee, natuurlijk niet. En product X is over het algemeen ook helemaal niet beter voor je haren dan het huismerk van de supermarkt. Wel duurder, maar dat geld gaat voornamelijk naar marketing en reclame, en voor een (klein) deel naar onderzoek en ontwikkeling voor nieuwe producten X.
Soms is het de investering waard om een duur (merk)product aan de schaffen. Als het veel langer meegaat bijvoorbeeld, en je het ook daadwerkelijk heel lang gaat gebruiken. Of als er iets anders is waardoor het een meerwaarde voor je heeft. Maar als je klakkeloos ‘goede merken’ koopt vanwege het merk is gewoon zonde van je geld. Denk de volgende keer dat je met product X in je handen staat goed na: koop ik dit omdat ik echt graag product X wil hebben, word ik echt gelukkiger van het gebruiken van product X? Of koop ik dit alleen vanwege het merk en de reclames?
5 februari, 2009 at 22:41
Soms werkt product x toch echt beter dan een huismerk. Beslist niet altijd, maar we moeten ook niet alles over één kam scheren qua merk en merkloos. Nu ik weer wat meer merkproducten koop, valt me wel op dat ik sommigen daarvan toch echt lekkerder/beter vind.
5 februari, 2009 at 23:25
De gel die de kapster mij verkoopt werkt toch echt beter dan de gel uit de supermarkt, en dat is niet eens een huismerk.
Niet alleen heb ik minder nodig, maar veel belangrijker het zit ook gewoon beter, natuurlijker, mooier.
6 februari, 2009 at 09:01
Ik denk dat 80% van de mensen (heel regelmatig) merkproducten koopt. Logosch dat zij achteraf vinden dat deze producten (meestal) beter zijn dan merkloze producten. Achteraf verantwoorden waarom je voor dat duurdere koos , daar is een marketingterm voor die ik vergeten ben. Je zoekt dan redenen om dit gedrag te verantwoorden. Ik kan zelf talloze voorbeelden noemen van merkloze producten die beter en goedkoper zijn! Mensen willen zich nu eenmaal “een droom” laten verkopen.
Ik vind het opvallend dat merkproducten vaak de buitenkant van onze belevingswereld betreffen zoals bv auto’s, cosmetica, kleding etc. Wanneer ik dan kijk wat mensen besteden aan dingen als voeding ( belangrijk voor de gezondheid), reizen (goed voor de geestelijke gezondheid) en persoonlijke ontwikkeling (studie etc) dan staat dit in schril contrast tot de eerder genoemde producten voor de zgn buitenkant.
Wij mensen zijn toch een raar en onlogisch en makkelijk beiinvloedbaar volkje!
6 februari, 2009 at 09:28
Merken of niet, de bijna onbedwingbare drang van mensen om spullen te kopen is onvoorstelbaar. En het gaat niet alleen om merken en dure spullen: er zijn winkels genoeg waar je goedkope rommel kan kopen en die zitten ook propvol met mensen die allerlei prullen in hun winkelwagen staan te gooien. ‘Funshoppen’ heet dat. Mensen weten eigenlijk niet eens waarom ze nou aan de kassa al die troep staan af te rekenen: “Het is in de aanbieding” Het is gewoon een vorm van tijdverdrijf en gebrek aan creativiteit.
Ik vraag me ook vaak af waarom spullen, goedkoop of niet, al op de weg naar huis uit elkaar vallen van ellende. Zelfs de peperdure Gazelle fiets (een van de duurste die ze hebben, gekocht om duurzaamheid) bevat een hoop gammele onderdelen. Mijn fiets daarvoor, van een bekende discounter, is op de rit naar huis al uit elkaar gevallen.
Gelukkig ben ik niet de enige die dat heeft, getuige de aflevering van ‘Goudzoekers’ over consumptiedrang en goedkope wegwerprommel http://www.nederland2.nl/uitzendinggemist/programma/goudzoekers/4149
6 februari, 2009 at 14:18
Over het nut van studie en opleiding voor je welbevinden, daar hebben we het in de vorige blog al over gehad. Reizen is vaak slecht voor het milieu, maar idd goed voor je ontwikkeling en relativeringsvermogen.. Gezonde voeding kost meer dan junkfood, maar je blijft er gezonder bij. Maar nu mijn huid ouder wordt, merk ik dat ik er toch niet meer kom met een goedkoop smeerseltje, er moet nu toch wel iets duurders gekocht worden. En dat geldt voor meerdere aspecten van verzorging, je wordt ouder, het gaat er allemaal wat minder uitzien, en wil je dat niet laten lopen, dan moet je wat ondernemen. En ik ben geen ijdeltuit, eerder een boekenwurm, maar zelfs ik investeeer meer in verzorgingsproducten dan vroeger.
6 februari, 2009 at 14:19
@Kees: ook hier vind het weer zo lekker over één kam scheren. Ik zal niet zeggen dat merkproducten beter zijn, maar soms gewoon ook wel. Er zullen ongetwijfeld merkloze producten zijn die heel goed zijn. Maar er zijn ook veel merkproducten die gewoon beter zijn.
Shampoo/cremespoeling van het huismerk vind ik niet goed genoeg. Ik heb het maanden gebruikt, maar was uiteindelijk toch ontevreden. Nu gebruik ik een merk (goedkoop ingeslagen bij Action omdat de taal niet NL is) en ik zie en voel het verschil heel duidelijk.
Pizza van Lidl (mozzarella) vinden wij echt superlekker. Er is een kloon te koop van dr. Oetker die er nagenoeg hetzelfde uitziet, maar duurder is en die vond ik echt vies. Heel andere bodem. Andere smaak.
Dus van beiden een voorbeeldje. Ik vind het weleens jammer dat door consuminderaars veel wordt gesneerd naar merkproducten. Ik vraag me af of ze dat ook deden als ze een 3x modaal inkomen zouden hebben…
6 februari, 2009 at 14:21
P.S Het toppunt vind ik momenteel de tv-reclame van die grietjes die dertig worden: “Moet ik nu serieus gaan worden…?” En dan volgt een boodschap over handig incontinentiemateriaal. Pardon, op je 30e? Of heet dit weer een taboe doorbreken?
6 februari, 2009 at 16:18
@ Kees: cognitieve dissonantie is de marketingterm die je bedoelt.
6 februari, 2009 at 16:29
Hi Ellen,
Ellen: ja, klopt dat was de term…Ik heb ooit NIMA A en NIMA 2 behaald….maar ja…
En Moeder: ik vind een oudere huid prima hoor en sowieso wordt die niet jonger met smeerseltjes…dat denken de dames vaak zelf maar ik weet wel beter omdat ik er tegenaan kijk…
Ik koop trouwens echt wel merken maar alleen als ik er zeker van ben dat HET PRODUCT beter is…en moeder wij verdienen samen wel iets meer dan 3x modaal maar vinden het niet nodig er naar te leven dmv uitgeven en consumeren.
6 februari, 2009 at 16:36
@ Kees: ik heb ook Nima A en B gedaan, misschien iets minder lang geleden.
6 februari, 2009 at 20:48
Hi Ellen,
je werkt zeker in de marketing?? Ik ben van 1959….Fijn weekend!
KK
6 februari, 2009 at 21:22
@ Kees: ja zoiets. Ik heb een internetbedrijf, ik doe van alles, ook marketing. Ik ben van ‘69, heb drie jaar geleden B gedaan.
7 februari, 2009 at 01:35
Hangt vaak van de situatie en de alternatieven af. Bijvoorbeeld het overbekende afwasmiddel, waar ik graag de citroenuitvoering van heb. Daar heb ik echt heel weinig van nodig. Zo’n fles gaat bij mij een jaar mee. Het (redelijk dure) huismerk van super de boer is maar een beetje goedkoper en 3x zo dun, zeg maar 3x zo waterig. Uiteindelijk ben ik daar per jaar meer aan kwijt. De tussenoplossing zit bij de Xenos of Het Kruidvat die dat bekende merk in grootverpakking tegen een prijs verkoopt die per liter zelfs onder de huismerken ligt. Da’s dus een echte win-win-situatie.
7 februari, 2009 at 08:11
Gezonde voeding kost meer dan junkfood? Ik verbaas me hierover als mensen dat zeggen. Ik heb eens een experiment gedaan met mensen die hier ook zo over dachten. Een paar weken opschrijven waar je je geld aan uitgeeft wat betreft voeding. En wat bleek? Vaak ging minstens 40% van de kosten van voeding op aan snoep , koek etc. Een beetje nadenken en creatief zijn, dan kan je gezond en goedkoop eten. En wat merken betreft, dat is persoonlijk, maar je kan altijd uitproberen wat je het best bevalt. Soms kom je dan op een merk en soms op merkloos terecht.
7 februari, 2009 at 18:39
@Martine: mee eens. Een beetje je best doen: seizoensgroenten kopen, een beetje handig inkopen van fruit, etc is niet moeilijk en ik verbaas me weleens over hoe goedkoop dat allemaal is.
8 februari, 2009 at 01:35
Martine, laat me duidelijk zijn, voor iemand die verder denkt dan de neus lang is is junkfood niet goedkoper. Al is het maar dat je de uren aan doktersbezoeken niet meetelt. Voor wie enkel de harde euro’s telt is junkfood wel goedkoper. Omdat je snoep en snacks niet onder voeding telt maar bijv onder “uitgaan” of “snacks”..
Ga je uit van gezonde voeding, en dan bedoel ik niet biologisch of onbespoten, dan kun je met veel minder euro’s toe.
9 februari, 2009 at 09:30
@ Konijn (en andere lezers, natuurlijk)
Ik heb gemerkt dat mijn huid droger is geworden in de loop der jaren (vooral toen ik vegan ging eten) en gebruik nu koelzalf. Dat koop ik bij de apotheek. Een flinke tube van 100 gram kost nog geen 4 euro.
Soms heb ik wat last van eczeem en dan gebruik ik daarvoor calendulazalf van VSM (onder een tientje voor een grote tube).
Ook heb ik wat droger haar gekregen. Ik heb allerlei soorten shampoo uitgeprobeerd. De baby wasgel van Europrofit en de shampoo voor fijn haar van Lidl kosten beiden nog geen euro en werken prima.
Wij eten vooral basisproducten en zijn niet al te veel geld kwijt voor onze voeding. Voor vier personen (manlief, ik, zoon van 19 en zoon van 17) ben ik minder dan 80 euro per week kwijt, en daarbij zitten biologische producten. En er gaat toch heel wat doorheen. Alcohol, frisdrank en chips zijn voor verjaardagen. Snoep koop ik weinig, alleen dropjes en soms wat chocola. Brood en koekjes koop ik deels en bak ik deels zelf. We eten voornamelijk vegetarisch (maar niet de vegetarische burgers) dat scheelt allemaal een hoop geld, is gezonder en diervriendelijker en ga zo maar door.
Daarnaast zien manlief en ik er jonger uit dan we zijn en zijn we allemaal slank.
Leuk om te zien dat onze zoons weinig moeten hebben van merkartikelen en dat ze allebei zuinig met hun geld omgaan.
Groetjes,
Annikka